Waarom houden bibliotheken zich bezig met digitale geletterdheid?

Wanneer het aankomt op informatievaardigheden, is de relatie tussen digitaal en de bibliotheek niet moeilijk te vinden. Informatie (kunnen) zoeken, vinden en classificeren is van oudsher een kernactiviteit van de bibliotheek. Alleen de plek waar die informatie te vinden is, de afgelopen jaren verplaatst. Van offline (archieven, boeken) naar ook online. Maar wat doen activiteiten rondom programmeren en maakonderwijs in de bibliotheek?

Onderzoek uit 2014 (Engelstalig) legt een interessant verband tussen taalontwikkeling en probleemoplossend vermogen en computational thinking, beide zogenaamde 21ste-eeuwse vaardigheden. Programmeren is een middel dat vaak gebruikt wordt met het doel om vaardigheden op dit gebied te vergroten.

Hersennetwerken

Uit hersenonderzoek is gebleken dat taalontwikkeling en programmeren gebruik maken van dezelfde hersennetwerken. Dit is onderzocht door programmeurs codes te geven die stap voor stap, regel voor regel en commando voor commando opgebouwd moesten worden om een programma te schrijven dat begrijpelijk is voor elektronische systemen. Hersenscans maakten duidelijk dat dezelfde chemische verbindingen werden gemaakt als bij het samenstellen van een leesbare tekst door gebruik te maken van correcte spelling en grammatica.

Als zowel taalontwikkeling als computational thinking gebruik maken van dezelfde hersennetwerken ligt er een enorme kans voor bibliotheken. Als deze elementen uit leerontwikkeling worden gecombineerd, wordt met dezelfde hoeveelheid energie en dezelfde processen meerdere doelen bereikt. Daarnaast voelen laagdrempelige activiteiten niet aan als ‘leren’, dit principe geldt voor kinderen én volwassenen van alle niveaus. Als personen moeite hebben met taal, kan het best zijn dat ze in een logische volgorde denken om iets te bouwen of te maken. Wanneer het aanbod in het DigitaalhuisPlus is toegespitst op het integreren van taalvaardigheden met 21ste-eeuwse vaardigheden wordt er een krachtige combinatie gemaakt.

Verrijkingen en bedreigingen

Critici geven aan dat de relatie tussen bibliotheken en digitale geletterdheid niet duidelijk is. En in bibliotheekland staat deze ontwikkeling nog aan de vooravond van een grote en logische doorbraak. Verrijkingen en bedreigingen dienen zich tegelijkertijd aan. Maar om uiteindelijk het onderscheid tussen beide te zien is het nodig om zowel met taal als met 21ste-eeuwse vaardigheden te leren werken. Binnen Bibliotheken Noord Fryslân is veel kennis en kunde op het gebied van taal. Daarnaast wordt geïnvesteerd in het stap voor stap opbouwen van kennis rondom probleemoplossend vermogen. Op die manier denken we dat bibliotheekmedewerkers in staat zijn om in het activiteitenaanbod een inhoudelijke relatie te leggen tussen taal en digitaal en hiermee de inwoners van ons werkgebied creatiever, slimmer en vaardiger te maken.